Kiedy warto iść na terapię?

O momentach, w których przestajemy radzić sobie „jak zawsze”

Decyzja o pójściu na terapię jest najczęściej wynikiem długiego procesu wewnętrznego  narastającego zmęczenia, poczucia utknięcia, doświadczenia, że dotychczasowe sposoby radzenia sobie przestają działać. Wiele osób przez lata funkcjonuje w napięciu, lęku lub poczuciu braku, przekonując siebie, że „tak już musi być”, że inni mają podobnie, że nie ma sensu robić z tego problemu.

Pytanie kiedy warto iść na terapię nie jest więc pytaniem o to, czy jest już wystarczająco źle, ale raczej o to, czy coś w naszym życiu domaga się uważniejszego spojrzenia.

Nie trzeba „upadać”, żeby szukać pomocy

Jednym z najczęstszych mitów dotyczących psychoterapii jest przekonanie, że trzeba znaleźć się na skraju wytrzymałości, aby mieć „prawo” po nią sięgnąć. Jakby terapia była zarezerwowana wyłącznie dla osób w głębokim kryzysie, z poważną diagnozą lub w stanie ostrego załamania.

Tymczasem wiele osób zgłasza się na terapię nie dlatego, że ich życie się rozsypało, ale dlatego, że coś w nim przestało być żywe. Pojawia się poczucie pustki, chronicznego napięcia, emocjonalnego oddalenia od siebie lub innych. Czasem to subtelne doświadczenie, trudne do uchwycenia słowami,  poczucie, że „wszystko jest w porządku, ale jakoś nie tak”.

Kiedy codzienne trudności przestają mijać

W życiu każdego z nas pojawiają się momenty smutku, lęku, złości czy rozczarowania. To naturalne reakcje na straty, zmiany i wyzwania. Warto jednak zwrócić uwagę na sytuacje, w których te stany nie mijają, lecz zaczynają organizować nasze funkcjonowanie.

Terapia może być pomocna, gdy:

• trudne emocje utrzymują się przez dłuższy czas,
  
• napięcie staje się stałym tłem codzienności,
  
• coraz trudniej nam odpocząć lub poczuć ulgę,
  
• zauważamy, że reagujemy silniej, niż byśmy chcieli.
  

Nie chodzi o eliminowanie emocji, ale o zrozumienie, dlaczego właśnie teraz są tak intensywne i co próbują nam powiedzieć.

Gdy w relacjach ciągle wracamy do tego samego miejsca

Jednym z częstszych powodów zgłaszania się na terapię są trudności w relacjach. Czasem dotyczą one związku partnerskiego, czasem relacji rodzinnych lub zawodowych. Charakterystyczne jest poczucie powtarzalności,  jakbyśmy wciąż odgrywali ten sam scenariusz, niezależnie od tego, z kim jesteśmy.

Możemy doświadczać:

• nawracających konfliktów,
  
• lęku przed bliskością lub porzuceniem,
  
• wycofywania się z relacji,
  
• poczucia, że nasze potrzeby są niezauważane lub zbyt wymagające.
  

Terapia nie polega na uczeniu „właściwych” zachowań, lecz na zrozumieniu nieświadomych wzorców, które wnosimy do relacji i które często mają swoje źródła w dużo wcześniejszych doświadczeniach.

Kiedy ciało zaczyna mówić za nas

Nie zawsze to, co trudne, wyraża się wprost w emocjach. Czasem sygnały pojawiają się poprzez ciało: chroniczne zmęczenie, napięcie, problemy ze snem, bóle o niejasnym podłożu. Bywa, że badania nie pokazują jednoznacznych przyczyn, a mimo to dolegliwości nie ustępują.

W takich sytuacjach terapia może pomóc przyjrzeć się temu, co zostało niewypowiedziane, niewyrażone lub zbyt długo pomijane. Ciało często reaguje na to, na co psychika nie znalazła jeszcze słów.

Gdy dotychczasowe strategie przestają działać

Wszyscy wypracowujemy sposoby radzenia sobie z trudnymi doświadczeniami. Niektóre z nich przez długi czas mogą być pomocne,  nadmierna kontrola, wycofanie, racjonalizowanie, skupienie się na działaniu. Problem pojawia się wtedy, gdy strategie te zaczynają nas ograniczać zamiast chronić.

Moment, w którym warto pomyśleć o terapii, często pojawia się wtedy, gdy:

• mamy poczucie utknięcia,
  
• czujemy, że „kręcimy się w kółko”,
  
• to, co kiedyś pomagało, przestaje wystarczać.
  

Z perspektywy psychodynamicznej nie jest to porażka, lecz sygnał, że psychika domaga się nowego sposobu rozumienia i regulowania doświadczeń.

Terapia jako przestrzeń zatrzymania

Czasem warto pójść na terapię nie dlatego, że coś jest dramatycznie nie w porządku, ale dlatego, że chcemy się zatrzymać i lepiej zrozumieć siebie. W świecie, który premiuje działanie, poprawianie i ciągły rozwój, rzadko mamy przestrzeń na refleksję nad tym, co naprawdę przeżywamy.

Psychoterapia może stać się miejscem, w którym:

• można zwolnić,
  
• przyjrzeć się własnym emocjom bez oceniania,
  
• zrozumieć swoje reakcje i potrzeby,
  
• odzyskać kontakt z sobą.
  

Kiedy warto iść na terapię? Odpowiedź nie jest jednoznaczna

Nie istnieje jeden właściwy moment na rozpoczęcie terapii. Dla jednych będzie to kryzys, dla innych ciche poczucie niespełnienia lub zmęczenia sobą i swoim życiem. Najważniejszym sygnałem bywa wewnętrzne pytanie, które nie daje spokoju: czy tak musi być?

Terapia nie jest dowodem słabości ani ostatecznością. Może być świadomą decyzją o przyjrzeniu się sobie, zanim cierpienie stanie się jedynym językiem, jakim potrafimy o sobie opowiadać.